محمد دريايى
43
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
اشتباه . و دستها از عضوهايى است كه جفت آفريده شده براى انسان و اگر آدمى داراى يك دست مىشد سودى برايش متصور نبود چنانچه مىبينيم در كارهايش يك دستى بودن اختلال ايجاد مىكند . مگر نمىبينى كه نجار يا بنا اگر يكى از دستهايش فلج باشد نمىتواند به كار خود ادامه دهد و اگر خود را به زحمت بيندازد و با يك دست اقدام كند كارش محكم نمىشود و به آن حد از استحكام نمىرسد كه اگر با دو دست كار مىكرد . در مورد دستگاه صوتى حنجره و پيدايش صوت و كلام به تفكر و انديشهات ادامه بده در صدا و كلام و آماده شدن آلات كلام در انسان ، حنجره مانند نى است براى بيرون آمدن صدا ، زبان و لبها و دندانها براى بريدن و ساختن حروف و آهنگها ، مگر نديدهاى كسى كه دندانهايش افتاده حرف سين را نمىتواند ادا كند و كسى كه لبش افتاده نمىتواند حرفها را تلفظ كند و كسى كه زبانش سنگين شود نمىتواند حروف را خوب ادا كند و شبيهترين چيز به آن نى بزرگ است كه حنجره شبيه به نى و ريه شبيه به كيسهاى است كه در آن فوت مىكنند تا باد داخل شود و عضلههايى كه بر ريه فشار مىآورد تا باد خارج شود مثل انگشتان است كه سوراخها را مىگيرند تا باد در نى جارى شود . لبها و دندانها كه حرف مىسازند و آهنگ درست مىكنند مثل انگشتان است كه در دهانهى نى حركت مىكند و صدا را مبدل به آهنگهاى دلپسند مىكند . اينكه گفتيم مخرج صدا شبيه به نى است در تعريف و دلالت چنين است . اما در واقع اين نى است كه به دستگاه صوتى انسان شباهت دارد . گذشته از آنچه گفتيم از ساختن كلام و حروف در اعضاى نام برده كارهاى ديگرى انجام مىشود : حنجره براى اين است كه نسيم و هواى صاف به واسطهى آن به ريه برسد تا ريه را به تنفس دايم و پىدرپى راحت و نشاط بخشد چه اگر مدت زمان كمى نفس حبس شود هلاكت انسان حتمى است . با زبان طعمها چشيده مىشود و بين آنها تغييراتى داده و هريك از آنها به واسطهى آن شناخته مىشود و علاوه بر اينها كمكى در فرو بردن آب مىباشد . دندانها طعام را خرد مىكنند تا نرم شود و فرو بردنش آسان گردد علاوه بر اين دندانها مثل تكيهگاهى است براى دو لب كه از داخل دهان ، هواى آن را نگه مىدارند و نمىگذارند كه لبها سست و آويزان شوند .